Moeder
Gods van Donskaja.
Eind 14de eeuw - Theophanes de Griek - Tretjakovmuseum
Moskou.
De Russisch-orthodoxe kerkelijke kalender kent alleen al
zon 250 wonderdadige iconen van de Moeder Gods. Er is in het onmetelijke
gebied van de oosterse kerk geen stad ( en daarin niet zelden ook geen
straat), geen huis, geen streek, geen meer, geen rivier, geen dorp maar
ook geen stad en geen beroep die de Moeder Gods niet tot schutsvrouwe,
patrones heeft gekozen.
De oorzaak van deze verering van de Moeder Gods is tweeledig: verstand
en religieus gevoel maken dat zowel katholieken als orthodoxen de moeder
van de Mensenzoon beschouwen als de middelares van zijn heilsboodschap.
De Moeder Gods van Donskaja behoort tot de Eleusa-Oemilenie-groep. Tot
deze groep behoren ook Vladimirskaja, Podkoebenskaja, Pelagonitissa en
Glykophilusa.
De Moeder Gods van de Don (Donskaja ) houdt haar hoofd dieper
dan de Vladimirskaja over het kind gebogen en de twee kijken
elkaar diep in de ogen. De kijker wordt niet betrokken bij deze intieme
moeder-kind-relatie, maar opgeroepen tot aanbiddende beschouwing. De icoon
werd eind 14de eeuw geschilderd door de beroemde schilder Theophanes de
Griek (Feofan Grek), wiens werk wordt gekenmerkt door vermetele welvingen.
Volgens de legende werd dit genadebeeld van de Don-Kozakken ingezet bij
de strijd op het slagveld Koelikovo in 1380 tegen de Tartaren, wat tot
de overwinning van de grootvorst Dimitri zou hebben geleid. Later kwam
de icoon naar de Kremlin-kathedraal.
De icoon
Maria neigt haar hoofd naar het Jezuskind, dat met opgetrokken
knieën op haar rechterhand zit en zijn blote beentjes op de linkerarm
van zijn moeder heeft gezet, die zijn kleed bijeenhoudt. Het Jezuskind
heeft zijn wang tegen die van zijn moeder gevlijd en houdt zijn rechterhand
zegenend geheven, zonder zijn blik van het gelaat van zijn moeder af te
wenden.
Bron: Fascinatie & Werkelijkheid - ICONEN - Konrad Onasch,
Annemarie Schnieper - lannoo KOK.
De eigentijdse icoon is in 2000 geschreven met eitempera
en pigmentpoeders door Ank Landwier-Boonekamp op een lindehouten paneel
van 16,3 x 21 x 2,6 bedekt met povoloka en levkas.
|